O-1’de dosyayı tek başınıza, kendi adınıza açamazsınız. Policy Manual bunu açıkça söylüyor: “An O beneficiary may not petition for himself or herself.” Başvuruyu sizin adınıza bir petitioner yapar. Peki kim petitioner olabilir ve “ajans” meselesi nereden çıkıyor?
Üç temel yol
USCIS Policy Manual ve Dışişleri Bakanlığı’nın 9 FAM 402.13 bölümü aynı çerçeveyi veriyor:
- ABD’deki işveren (U.S. employer): O-1 için Form I-129’u doğrudan işveren dosyalar.
- ABD’deki ajan (U.S. agent): Geleneksel olarak serbest çalışan kişiler veya birçok işverenle kısa süreli çalışmayı ajanlar aracılığıyla düzenleyen kişiler için başvurabilir.
- Yurt dışındaki işveren, ajan aracılığıyla: Yurt dışındaki işveren ABD’deki bir ajanı kendi adına hareket etmesi için yetkilendirirse, ajan petitioner olarak başvurabilir.
Policy Manual’a göre ajan; gerçek işveren, işveren ile çalışanın ortak temsilcisi veya işveren tarafından yerine hareket etmesi için yetkilendirilmiş bir kişi ya da kurum olabilir. Dışişleri’nin rehberi ayrıca, O-1 sahibinin kendisine ait ayrı bir tüzel kişiliğin de başvuru yapmaya uygun olabileceğini belirtiyor; bu ayrıntıyı mutlaka bir avukatla netleştirin.
Birden fazla işveren varsa
Bir ajan birden fazla işveren adına dosya açacaksa, “ajan olarak iş yaptığını” göstermesi gerekir. Policy Manual’a göre değerlendirmede ölçüt, petitioner’ın bu etkinlikler için ajan olarak iş yapıyor olmasının “daha olası” (more likely than not) olup olmadığıdır. Diğer işverenlerin imzaladığı bir belge, ajanın yetkili olduğunu göstermek için yeterli olabilir. Ajanlık için ücret almak şart değil.
Yetki gösterilemezse sonuç önemli: onay yalnızca petitioner’ın doğrudan çalıştırdığı etkinliklerle sınırlı kalıyor. Yetki gösterilirse geçerlilik süresi, onaylanabilir etkinliklerin süresine göre (kategorinin üst sınırı dahilinde) belirleniyor.
Itinerary ve sözleşme mantığı
Ajanın birden fazla işveren için açtığı dosyada “etkinliklerin eksiksiz bir itinerary’si” (programı) gerekiyor. Policy Manual’a göre bu belgede hizmetlerin tarihleri, gerçek işverenlerin adları ve adresleri, etkinlik yerlerinin adları ve adresleri yer alır. Amaç, USCIS’nin işin ne zaman, nerede ve kimin için yapılacağını görebilmesidir.
Sözleşme tarafında Policy Manual bir dipnotta “tüm O dilekçelerinde işveren(ler) ile yararlanıcı arasındaki sözleşmelerin” bulunması gerektiğini söylüyor. USCIS’nin I-129 kontrol listesi ise yazılı sözleşmenin kopyasını, ya da sözlü anlaşmanın şartlarının özetini istiyor. Ayrıca etkinliklerin niteliğinin açıklanması ve varsa itinerary’nin bir kopyası isteniyor.
Her işveren ayrı mı dosyalar?
Dışişleri’nin rehberine göre birden fazla işveren söz konusuysa her işveren normalde ayrı bir dilekçe verir; tüm işverenler yetki verirse bir ajan hepsi için tek dilekçe de açabilir. Bu, dosyayı kurarken en baştan netleştirmeniz gereken bir karardır, çünkü sözleşmeler, itinerary ve yetki belgeleri buna göre hazırlanır. USCIS’nin arşivdeki bir soru-cevap sayfası da, ajan hem yararlanıcıyı hem işverenleri temsil ediyorsa ajanın aynı zamanda fiili işveren olabildiğini, ayrıca yetki gösterilemezse dilekçenin yalnızca petitioner’ın kendi etkinliği için onaylanabileceğini anlatıyor (arşiv sayfası; eski olabilir).
Petitioner’ın sorumlulukları ve pratik notlar
Onaydan sonra da petitioner, istihdam şartlarındaki değişiklikleri USCIS’ye hemen bildirmekle yükümlü. Çalışmaya devam ediyorsa değişiklik için güncellenmiş (amended) dilekçe vermesi bekleniyor. Politika metni ayrıca, istihdam gönüllü ayrılma dışında bir nedenle sona ererse makul geri dönüş ulaşım masrafı konusunda işveren ve petitioner’ın müştereken sorumlu olabileceğini belirtiyor.
Pratikte sormanız gerekenler:
- Düzenli çalışacağınız tek bir ABD işvereni var mı, yoksa birden fazla projede mi çalışacaksınız?
- Birden fazla işveren varsa, ajan olacak kişi ya da kurum kim ve işverenlerden yetki belgesi alınabiliyor mu?
- Sözleşme ve itinerary’deki tarih ve yerler, dosyanın geri kalanıyla tutarlı mı?
Serbest çalışıyorsanız ya da birden fazla müşteriyle projeler yürütüyorsanız, kaynaklar ajan yolunu özellikle bu durumlar için tanımlıyor. Ancak ajanın yetkisini belgeleyemezseniz onayın kapsamı daralabilir. Hangi yapının sizin durumunuza uyduğu, işin türüne bağlıdır; bu yüzden yapıyı dosya hazırlanmadan önce netleştirmek en sağlıklısıdır.
Kaynaklar
- USCIS Policy Manual, Cilt 2, Bölüm M, Chapter 3: Petitioners
- U.S. Department of State, 9 FAM 402.13: Aliens of Extraordinary Ability – O Visas
- USCIS: Checklist of Required Initial Evidence for Form I-129
- USCIS (arşiv): Listening Session on O Nonimmigrant Classifications, Questions and Answers
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye değildir. Başvurunuz için bir göçmenlik avukatına danışın.

