O-1 genellikle tek bir vize gibi anlatılır, ancak USCIS içinde başvurunuz alanınıza göre ayrı bir alt kategoriye girer. Hangi kategoride olduğunuz, hangi kanıtları sunacağınızı ve dosyanın hangi ölçüte göre değerlendirileceğini belirler. Bu yazıda farkı, USCIS Policy Manual’daki O-1 beneficiary bölümüne dayanarak özetliyoruz.
Ayrım önce alana göre yapılıyor
Policy Manual üç grup tanımlıyor:
- O-1A: bilim, eğitim, iş (business) veya atletizm alanında “extraordinary ability” sahibi kişiler.
- O-1B (Arts): sanat alanında “extraordinary ability” sahibi kişiler.
- O-1B (MPTV): film ve televizyon yapımlarında çalışan, “extraordinary achievement” kaydı olan kişiler.
Yani sorunun ilk cevabı, işinizin hangi alana ait olduğudur. Mühendis, araştırmacı, yönetici veya sporcuysanız ilk bakacağınız yer O-1A’dır. Sahne, görsel sanatlar ya da yapım dünyasında çalışıyorsanız O-1B’dir.
Ölçüt farkı: “en tepedeki küçük yüzde” ve “distinction”
Policy Manual’a göre O-1A için aranan düzey, alanında “en tepeye çıkmış küçük bir yüzdenin” parçası olmaktır. O-1B (Arts) için kullanılan kavram ise “distinction”dır: sanat alanında, sahip olunan beceri ve tanınırlık bakımından olağan düzeyin belirgin biçimde üzerinde bir başarı düzeyi; yani alanında tanınmış, önde gelen veya bilinen biri olmak. Film ve televizyonda ise “demonstrated record of extraordinary achievement” aranıyor.
Üç kategoride de başvuru ya büyük bir ödüle ya da listedeki kanıt türlerinden en az üçüne dayanıyor:
- O-1A: uluslararası düzeyde tanınan büyük bir ödül (örnek olarak Nobel anılıyor) ya da sekiz kanıt türünden en az üçü. Bunlar arasında ödüller, seçici derneklere üyelik, hakkınızdaki yayınlar, başkalarının işini değerlendirme (hakemlik), özgün katkılar, bilimsel makaleler, saygın kurumlarda kritik rol ve yüksek ücret var.
- O-1B (Arts): önemli bir ulusal veya uluslararası ödül ya da ödül adaylığı veya altı kanıt türünden en az üçü. Burada öne çıkanlar başrol ya da kilit rol, eleştirmen yazıları, ticari veya eleştirel başarı kaydı, uzman tavsiyeleri ve yüksek ücret.
- O-1B (MPTV): aynı yapı, ancak Policy Manual’a göre “comparable evidence” (denk kanıt) kullanılamıyor. O-1A ve O-1B (Arts) için bu seçenek var.
Kanıtlar nasıl okunuyor?
İki kategoride de ortak çıtalar var: Policy Manual’a göre hem O-1A hem O-1B (Arts) için “sustained” ün, kapsamlı belgeleme ve aynı alanda çalışmaya devam etme aranıyor. Liste maddeleri de gelişigüzel doldurulmuyor. Birkaç örnek:
- Derneklere üyelik kanıtı için derneğin üyelikte olağanüstü başarı araması ve bu başarıyı ulusal ya da uluslararası düzeyde tanınmış uzmanların değerlendirmesi gerekiyor.
- Hakkınızdaki yayınlarda başlık, tarih ve yazar bilgisi ile gerekiyorsa çeviri bulunmalı.
- O-1A’daki özgün katkılar maddesi, bilimsel, akademik veya iş alanındaki “major significance” (büyük önem) taşıyan katkıları arıyor.
- O-1B’deki tavsiye mektupları, yazarın yetkisini gösterecek biçimde olmalı; yüksek ücret ise alanınızdaki diğer kişilere göre değerlendiriliyor.
Hangisi size uyar?
Kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
- İşinizin özü ne? Araştırma, ticari liderlik, spor gibi alanlar A tarafında; performans ve sanatsal üretim B tarafında duruyor.
- Elinizdeki kanıtlar hangi listeye daha doğal oturuyor? Hakemlik, bilimsel yayın veya özgün katkı örnekleriniz çoksa O-1A listesi; başrol, eleştirmen yazıları ve gişe ya da izlenme başarısı çoksa O-1B listesi size daha yakın olabilir.
- ABD’de aynı alanda çalışmaya devam edecek misiniz? Policy Manual, ABD’ye “olağanüstü yeteneğin olduğu alanda çalışmaya devam etmek” için gelinmesini şart koşuyor.
Bir de “sustained” (sürdürülmüş) ifadesi var. Policy Manual’a göre bu, ün veya tanınırlığınızın korunmuş olması demek; yaş sınırı yok ve sabit bir süre de verilmemiş. Çok eski bir başarı tek başına yeterli sayılmayabilir.
Kısaca: O-1A daha çok araştırma, iş ve spor gibi alanlarda “en tepedeki küçük yüzde” ölçütüyle ve sekiz maddelik listeyle; O-1B ise sanat ve yapım dünyasında “distinction” ölçütüyle ve altı maddelik listeyle ilerler. Film ve televizyonda “extraordinary achievement” aranır ve denk kanıt seçeneği yoktur.
Mesleğiniz iki alanın arasında kalıyorsa (örneğin hem yaratıcı hem teknik bir iş yapıyorsanız) kategori seçimi dosyanın stratejisini değiştirebilir. Bu noktada bir göçmenlik avukatıyla çalışmak mantıklı olur.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye değildir. Başvurunuz için bir göçmenlik avukatına danışın.